Granice integracji. Religijność Żydów wrocławskich w drugiej połowie XIX wieku (1854–1890)

Agata Rybińska
ISBN: 978-83-229-3556-9
Liczba stron: 264
Format: B5, oprawa twarda
Rok wydania: 2017
Cena: 49,00 PLN   

Język religijny i praktyki religijne to niewątpliwie dwa zasadnicze wyznaczniki odrębności niemieckich Żydów w XIX wieku. Ograniczały one integrację żydowskiej mniejszości z chrześcijańskimi współobywatelami, dlatego też została podjęta próba analizy wybranych tekstów religijnych z tego okresu. Należą do nich pisma związanych z Breslau rabinów i nauczycieli – przedstawicieli ruchu Wissenschaft des Judentums, ich mowy okolicznościowe, modlitewniki, podręczniki, artykuły naukowe i prasowe, sprawozdania z działalności edukacyjnej, a także inskrypcje nagrobne z najstarszych pól na cmentarzu żydowskim przy ul. Ślężnej. Źródła te odzwierciedlają językowy obraz świata oraz częściową akulturację językową wrocławskich Żydów. Priorytetem pozostało dla nich zachowanie żydowskiej tożsamości, a religia, język religijny, liturgia oraz praktyki religijne wyznaczały na ogół nieprzekraczalne granice integracji.

  • Podziękowania

Wstęp

  • Środowisko Żydów wrocławskich
  • Stan badań
  • Źródła
  • Problemy, metody i perspektywy badawcze
  • Wyjaśnienia terminologiczne

Rozdział I. Oświeceniowe przesłanki edukacji: między daatBildung, czyli między wiedzą religijną a koniecznością nowoczesnego kształcenia

  • Model człowieka: religijny i wykształcony
    • Chochma, daatbina, czyli mądrość, wiedza i poznanie
    • BildungWissen­schaft, czyli kształcenie i nauka
  • Wychowanie i kształcenie dzieci
    • Szkoły i edukacja w duchu pohaskalowym
    • Leitfaden… — o literaturze re­ligijnej dla dzieci i młodzieży
    • „Nie ma zawodu dla żydowskich có­rek?”
    • Córki, żony, matki... i kapłanki, kobiety czynu i pióra
  • W duchu Wissenschafts des Judentums, czyli w duchu naukowej wiedzy o judaizmie
    • Żydowskie Seminarium Teologiczne
    • Czasopisma Żydowskiego Semina­rium Teologicznego
    • Manuel Joël i jego kazania
  • Bildung dla daat. Podsumowanie

Rozdział II. Kult w świetle tekstów modlitewnych

  • O„konieczności reform” Geigera i„problemie kultu” Joëla
  • Wyzwania dwujęzyczności — Seder tefila Joëla
    • Obraz Boga
    • Obraz człowieka
    • Inne wierzenia i praktyki
  • Śpiewniki kantorów— kurioza językowe
    • Kol nidre
    • Vorbeterschule
    • Breslauer Synagogengesänge
    • Śpiewniki tenorów
  • Modlitewniki dla kobiet a germanizacja języka
    • Beit Jaakow Miro
    • Hanna Freunda
    • Żydowskie kobiety w świetle tekstów modlitewnych
  • Reforma religijna a sytuacja społeczna. Podsumowanie

Rozdział III. W obliczu śmierci

  • Formy i symbolika nagrobków
  • Język i formularz inskrypcji
  • Imiona i nazwiska
    • Imiona ludzi i Boga
    • Nazwiska — żydowskie czy niemieckie?
  • Tytuły w inskrypcjach nagrobnych
  • Toponimy: o niejednorodności gminy
  • Chronologia: nie tylko czas święty
  • Obraz świata  
    • Człowiek istotą nieśmiertelną
    • Ze świata doczesnego do przyszłego
    • Bóg i aniołowie
  • Ku akulturacji. Podsumowanie

Zakończenie.  Pomiędzy ortodoksją a liberalizmem
Aneks 1: Notki biograficzne wrocławskich rabinów, nauczycieli i kantorów
Aneks 2: Plan modlitewnika Abrahama Geigera
Aneks 3: Hebraizmy w modlitewnikach Heinricha Miro i Jacoba Freunda
Aneks 4: Onomastyka nagrobna
Skróty
Bibliografia
Spis ilustracji
Zusammenfassung
Indeks

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter