Władze Królestwa Polskiego wobec chasydyzmu. Z dziejów stosunków politycznych

Marcin Wodziński
ISBN: 978-83-229-2935-3
Liczba stron: 288
Format: B5, oprawa twarda z obwolutą
Rok wydania: 2008
Cena: 35,00 PLN   15,00 PLN  

Książka analizuje skomplikowane relacje polityczne między władzami Królestwa Kongresowego a ruchem chasydzkim w latach 1815–1864. Jednym z najważniejszych jej ustaleń jest konstatacja, że czynnikiem kształtującym w przemożny sposób politykę państwa wobec chasydyzmu nie były plany i dalekosiężne strategie państwowe, lecz raczej mikropraktyki biurokratyczne i mentalność urzędników wszystkich szczebli, począwszy od namiestnika, przez ministrów, po burmistrzów i żandarmów. studium skupia się więc na analizie wpływu tego typu postaw i sposobów działania administracji, procesów decyzyjnych, mikropolitycznych mechanizmów czy czynników „niskich” i pozamerytorycznych na ostateczny kształt polityki państwa wobec ruchu chasydzkiego i zapewne wobec całej społeczności żydowskiej. W tym sensie praca jest monografią polityki uprawianej przez władze Królestwa Kongresowego nie tylko wobec chasydyzmu, ale także ogólniejszego rozwoju polityki tego państwa, jej mechanizmów, uwarunkowań i ograniczeń. Drugim, równie istotnym zagadnieniem analizowanym w książce jest rozwój chasydzkiego zaangażowania politycznego i jego związek z dziejami samego ruchu chasydzkiego oraz kontekstem Królestwa Kongresowego. Wydaje się bowiem, że wysoka polityczna aktywność i skuteczność chasydzkich przywódców stanowiły jedną z najbardziej charakterystycznych cech chasydyzmu polskiego w XiX wieku. Czynnikami, które do takiej aktywności skłaniały, były przede wszystkim „polityka żydowska” i praktyka administracyjna królestwa kongresowego, ułatwiające skuteczne interwencje na drodze administracyjno-prawnej, a wraz ze zmianą kierunku tej polityki – wręcz do współpracy zachęcały. Skuteczność chasydzkich interwencji nie mogła pozostać bez wpływu na ocenę tego ruchu przez całą społeczność żydowską, która właśnie w chasydyzmie zaczęła postrzegać swojego prawomocnego przedstawiciela i najskuteczniejszego obrońcę. To wszystko odcisnęło piętno na dynamice rozwoju ruchu chasydzkiego na ziemiach centralnej Polski, a w pewnym sensie także na ogólniejszych dziejach społeczności żydowskiej.

  • Wprowadzenie

ROZDZIAŁ I • Co to znaczy „cywilizować”? Debaty nad reformą ludu żydowskiego w Polsce,  1789–1830

  • Diagnoza
  • Cele
  • Środki: co to znaczy „cywilni chrześcijanie”?
  • Co to znaczy „cywilizować”?
  • Wnioski

ROZDZIAŁ II • Początki. Spory o chasydzkie sztyble

  • Przed powstaniem Królestwa Kongresowego
  • Bezimienni: pierwsze postanowienie w sprawie chasydzkich sztybli
  • Kitajowcy: dochodzenie w Płocku
  • Michałki: sztyble, mykwy i bractwa pogrzebowe
  • Wnioski

ROZDZIAŁ III • Wielkie dochodzenie, 1823–1824

  • Husyci: początek dochodzenia
  • Chasydyzm zakazany
  • Kontrofensywa
  • Deputacja: Stanisław Staszic kontra cadykowie
  • Chasydyzm wyzwolony: wnioski

ROZDZIAŁ IV • Między słowem a czynem

  • Wielka polityka i mali ludzie
  • Cichy przełom: polityka wobec chasydyzmu po 1831 roku
  • Ostatnie dochodzenie
  • Ignorancja, inercja, frustracja
  • Komu to służyło? O pozornej równości chasydyzmu
  • Epilog: w latach sześćdziesiątych
  • Wnioski

ROZDZIAŁ V • Chasydzi kontratakują. Rozwój chasydzkiego zaangażowania politycznego

  • Początki: w kręgu Berka Sonnenberga
  • Ofensywa: Meir Rotenberg z Opatowa
  • Tryumf: Izaak Kalisz z Warki
  • Trzecia faza
  • Lokalna czy uniwersalna? Wymiary chasydzkiej polityki
  • Dygresja: korupcja
  • Kontekst lokalny: wnioski

ROZDZIAŁ VI • Haskala a polityka rządu wobec chasydyzmu

  • Miejsce chasydyzmu w politycznej aktywności polskich maskili
  • Rola maskili: mit i rzeczywistość
  • Czym różnił się sztadlan haskalowy od sztadlana chasydzkiego?
  • Wnioski

Podsumowanie i wnioski
Wykaz skrótów
Bibliografia i źródła
Źródła archiwalne
Źródła drukowane
Literatura wykorzystana w pracy
Summary
Indeks
Spis ilustracji

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter